Czym jest cofka ścieków i dlaczego jest tak groźna?

Cofka ścieków (cofka kanalizacyjna) to sytuacja, w której ścieki zamiast spokojnie odpływać kanalizacją, zaczynają wracać do budynku i wylewać się z kratki, WC, brodzika lub odpływu w piwnicy. Zamiast spływu „na zewnątrz” mamy zalewanie pomieszczeń od strony instalacji kanalizacyjnej.

To zjawisko potrafi w kilka minut zalać piwnicę, garaż, łazienkę na parterze czy lokal usługowy. Oprócz nieprzyjemnego zapachu dochodzą:

• poważne straty materialne (podłogi, ściany, meble, sprzęt),
• ryzyko zakażeń i zagrożeń sanitarnych,
• uszkodzenia instalacji elektrycznej,
• konflikty z sąsiadami, administracją i ubezpieczycielem.

We wpisie poniżej wyjaśniam, skąd bierze się cofka ścieków, kogo dotyczy i jakie są możliwości zabezpieczenia budynku. Jeśli szukasz praktycznego poradnika „jak się przed tym bronić”, zajrzyj też do groźne zjawisko cofki kanalizacyjnej i sprawdzone sposoby ochrony przed zalaniem .

Na czym dokładnie polega cofka ścieków?

W normalnych warunkach ścieki z budynku spływają grawitacyjnie do kanalizacji zewnętrznej. Kiedy dochodzi do cofki, kierunek przepływu się odwraca – ścieki z sieci:

• podnoszą się w przewodach,
• szukają „najniższego” otwartego odpływu,
• w końcu zaczynają wydostawać się do wnętrza budynku.

Najczęściej jako pierwsze „odzywają się”:

• kratki ściekowe w piwnicach i kotłowniach,
• WC na najniższej kondygnacji,
• odpływy w garażach i pralniach poniżej poziomu terenu.

Najczęstsze przyczyny cofki ścieków

Cofka nie bierze się znikąd. Z mojego doświadczenia w Łodzi i okolicach (Bałuty, Górna, Dąbrowa, Widzew, Złotno, domy jednorodzinne na obrzeżach) wynika, że najczęściej odpowiada za nią jedna z poniższych sytuacji – albo ich kombinacja.

1. Przeciążona sieć kanalizacyjna

Podczas intensywnych opadów deszczu lub gwałtownych roztopów woda deszczowa i ścieki bytowe trafiają do tych samych przewodów. Jeżeli:

• średnice rur są za małe,
• sieć jest stara i zarośnięta osadami,
• brakuje retencji i rozdziału kanalizacji,

ciśnienie w przewodach rośnie i ścieki zaczynają cofać się w kierunku budynków. Najbardziej narażone są kondygnacje poniżej tzw. poziomu zalewania, czyli poniżej poziomu drogi, chodnika lub najbliższej studzienki kanalizacyjnej.

2. Zatory i niedrożności w instalacji

Cofkę może spowodować także zator w przyłączu lub pionie:

• tłuszcze i resztki jedzenia w odcinkach poziomych,
• wilgotne chusteczki, ręczniki papierowe, odpady wrzucane do WC,
• zarastające żeliwne rury w starych blokach i kamienicach,
• uszkodzenia lub załamania instalacji w ziemi.

W takiej sytuacji ścieki z wyższych kondygnacji lub od sąsiadów nie mają gdzie odpływać, więc cofają się do najniżej położonych odpływów – często w jednym, „pechowym” mieszkaniu. Temat powtarzających się zatorów opisuję szerzej we wpisie dlaczego zatory w kanalizacji wracają .

3. Błędy projektowe i wykonawcze

Kolejna grupa przyczyn to błędy w projekcie lub wykonaniu instalacji:

• zbyt małe średnice rur w stosunku do obciążenia,
• nieprawidłowe spadki (w tym przeciwspadki),
• zbyt długie odcinki bez rewizji,
• brak lub niewłaściwe rozmieszczenie wentylacji pionów,
• brak zabezpieczeń przeciwzalewowych na kondygnacjach poniżej poziomu zalewania.

W takich przypadkach sama interwencja awaryjna nie wystarczy – potrzebna jest diagnoza całego układu. Często wykonuję wtedy inspekcję kanalizacji kamerą , żeby dokładnie wskazać miejsce problemu.

4. Cofka w domach jednorodzinnych poza Łodzią

W domach jednorodzinnych w okolicach Łodzi (Zgierz, Pabianice, Rzgów, Tuszyn, Andrespol) cofka ścieków często wiąże się z:

• przepełnionym lub nieszczelnym szambem,
• źle wykonanym przyłączem do kanalizacji gminnej,
• brakiem zasuwy burzowej na przewodzie wychodzącym z budynku.

Sam obowiązek regularnego wywozu szamba i kontroli przydomowych oczyszczalni opisuję dokładniej we wpisie wywóz szamba i nieczystości – aktualne przepisy .

Dlaczego cofka ścieków jest tak niebezpieczna?

Cofka ścieków to nie jest „zwykłe zalanie czystą wodą”. Do pomieszczeń trafiają:

• ścieki bytowe z całej instalacji,
• zawiesiny i osady z rur,
• gazy kanalizacyjne i bakterie.

Skutki:

• zniszczone podłogi, tynki, płyty g-k i wyposażenie,
• ryzyko rozwoju grzybów i pleśni,
• konieczność dezynfekcji pomieszczeń po odwodnieniu,
• możliwe problemy zdrowotne dla domowników.

W przypadku zalania piwnic lub lokali usługowych cofka ścieków niemal zawsze kończy się szkodą z ubezpieczenia i formalnym postępowaniem z udziałem zarządcy budynku lub gminy. Dlatego tak ważne jest, aby mieć udokumentowaną interwencję (protokół, dokumentacja zdjęciowa).

Jak zabezpieczyć budynek przed cofką ścieków?

Kluczowe jest zapewnienie, żeby ścieki z zewnątrz nie mogły cofnąć się do pomieszczeń poniżej poziomu zalewania. Służą do tego m.in.:

• zawory zwrotne montowane na przewodzie odpływowym,
• zasuwy burzowe (urządzenia przeciwzalewowe),
• prawidłowo zaprojektowane poziomy i spadki instalacji,
• odpowiednia wentylacja pionów kanalizacyjnych.

Tego typu rozwiązania są szczególnie istotne w:

• piwnicach zaadaptowanych na mieszkania lub biura,
• łazienkach i pralniach w suterenach,
• garażach z kratkami ściekowymi poniżej poziomu drogi.

Urządzenia przeciwzalewowe produkuje m.in. firma KESSEL – przykładowe rozwiązania znajdziesz tutaj:

Jeśli rozważasz montaż zasuwy burzowej lub zaworu zwrotnego w Łodzi lub okolicach – pomagam dobrać odpowiednie rozwiązanie i zamontować je w istniejącej instalacji.

Co zrobić, gdy dojdzie do cofki ścieków?

Gdy ścieki zaczynają wylewać się z kratki, WC lub odpływu:

• nie korzystaj z instalacji wodno-kanalizacyjnej (nie spłukuj, nie odkręcaj kranów),
• zabezpiecz sprzęty i możliwe do uratowania rzeczy przed zalaniem,
• udokumentuj zdarzenie – zdjęcia, film, godzina, zakres zalania,
• skontaktuj się z zarządcą budynku / gminą (w zależności od rodzaju sieci),
• wezwij pogotowie kanalizacyjne,
• po usunięciu awarii pomieszczenia powinny zostać dokładnie oczyszczone i zdezynfekowane.

Pamiętaj, że cofka ścieków to awaria, przy której czas gra ogromną rolę – im szybciej rozpocznie się udrożnianie i odpompowywanie, tym mniejsze będą szkody i ryzyko wtórnych problemów (np. pleśni).

Cofka ścieków w Łodzi i okolicach – jak mogę pomóc?

Działam jako Hydraulik Łódź – Przepychanie rur i udrażnianie kanalizacji na terenie całej Łodzi (Bałuty, Górna, Widzew, Polesie, Śródmieście) oraz okolicznych miejscowości, takich jak Zgierz, Pabianice, Konstantynów Łódzki, Rzgów, Tuszyn, Andrespol i okolice.

W przypadku cofki ścieków:

• udrażniam instalację (spirala elektryczna, ciśnieniowe czyszczenie),
• wykonuję inspekcję kamerą,
• pomagam ustalić przyczynę i miejsce uszkodzenia,
• przygotowuję dokumentację z interwencji dla zarządcy lub ubezpieczyciela.

Tel. 698 987 713 – całodobowe pogotowie kanalizacyjne w Łodzi i okolicach.

Najczęstsze pytania o cofkę ścieków