Jakie są zagrożenia przy wykonywaniu zawodu hydraulika – BHP w praktyce

Praca hydraulika z zewnątrz wygląda niepozornie: wymiana wężyka, naprawa spłuczki, udrożnienie zlewu. W praktyce to zawód, w którym łączy się kontakt ze ściekami, chemią, gazem, prądem, pracą w ciasnych przestrzeniach i na wysokości. Do tego dochodzi dźwiganie, hałas, zmiany temperatury, nocne wezwania. Dlatego zasady BHP w hydraulice to nie teoria, tylko codzienność.

Poniżej omawiam najważniejsze zagrożenia przy pracy hydraulika oraz zasady bezpiecznej organizacji pracy – zarówno z perspektywy fachowca, jak i właściciela mieszkania, wspólnoty czy firmy zlecającej usługę. Na co dzień stosuję je w swojej pracy jako Hydraulik Łódź – Przepychanie rur i udrażnianie kanalizacji.

1. Główne zagrożenia w zawodzie hydraulika

Urazy mechaniczne – skaleczenia, przygniecenia, upadki

Hydraulik pracuje z kluczami, piłami, wiertarkami, szlifierkami, ciężkimi elementami instalacji (żeliwne piony, grzejniki, żeliwne kształtki). Typowe zagrożenia to:

• skaleczenia i rany dłoni przy cięciu, gwintowaniu i montażu rur,
• przytrzaśnięcia, stłuczenia, urazy palców przy dokręcaniu ciężkiej armatury,
• upadki na śliskich, zalanych wodą lub ściekami powierzchniach,
• urazy przy pracy na drabinie lub rusztowaniu (łazienki na poddaszu, piony w klatkach schodowych).

Kontakt ze ściekami, mikroorganizmami i chemią

Przy udrażnianiu kanalizacji, czyszczeniu syfonów, studzienek czy pracy przy cofkach hydraulik ma bezpośredni kontakt z:

• ściekami bytowymi, fekaliami, resztkami jedzenia,
• pleśnią, grzybami, bakteriami rozwijającymi się w zawilgoconych pomieszczeniach,
• środkami chemicznymi do udrażniania rur, odkamieniania, dezynfekcji.

Bez rękawic, okularów i masek łatwo o podrażnienia skóry, oczu, dróg oddechowych, a w skrajnych przypadkach o zakażenia i reakcje alergiczne. Szczególnie niebezpieczne są rury wypełnione agresywną chemią, do których ktoś wcześniej bez opamiętania wlał kilka różnych preparatów.

Zagrożenia gazowe i praca w przestrzeniach zamkniętych

Prace w studzienkach, kanałach, piwnicach, szybach instalacyjnych wiążą się z ryzykiem:

• obecności toksycznych gazów (m.in. siarkowodór ze ścieków),
• niedoboru tlenu w słabo wentylowanych wnętrzach,
• nagromadzenia się gazu przy nieszczelnych instalacjach.

W takich miejscach nie pracuje się „samemu w dziurze”. Potrzebna jest asekuracja z zewnątrz, sprawdzona wentylacja, a przy instalacjach gazowych – uprawnienia, detektor i procedury bezpieczeństwa.

Prąd i woda – niebezpieczne połączenie

Hydraulik często pracuje przy:

• podgrzewaczach wody, pompach, hydroforach, kotłach,
• przebudowach łazienek i kotłowni, gdzie obok rur biegną przewody elektryczne,
• zalaniach mieszkań, piwnic i rozdzielni.

Niewłaściwe odłączenie zasilania, praca przy zalanych gniazdkach czy „dorabianie elektryki” bez uprawnień to prosta droga do porażenia prądem. W sytuacjach granicznych prace przy instalacji elektrycznej pozostawia się elektrykowi, a hydraulik koncentruje się na części wodno-kanalizacyjnej.

Obciążenie kręgosłupa, praca w wymuszonej pozycji, hałas

Typowa „robota hydraulika” oznacza:

• dźwiganie grzejników, worków, żeliwnych odcinków rur,
• prace w kucki, pod wanną, za miską WC, w szachtach i nad głową,
• hałas od młotów udarowych, szlifierek, sprężarek, pomp.

Bez dbałości o technikę pracy, przerwy i używanie odpowiednich narzędzi łatwo dorobić się problemów z kręgosłupem, barkami i słuchem.

2. Wymagania BHP przed dopuszczeniem do pracy

Żeby hydraulik mógł samodzielnie wykonywać pracę w zakładzie lub na budowie, powinien:

• posiadać aktualne badania lekarskie dopuszczające do pracy na danym stanowisku,
• odbyć szkolenie wstępne i okresowe BHP oraz szkolenie przeciwpożarowe,
• posiadać odpowiednie kwalifikacje zawodowe, a przy gazie i elektryce – wymagane uprawnienia,
• znać instrukcje stanowiskowe BHP oraz procedury awaryjne,
• być w stanie trzeźwym, wypoczętym, bez środków odurzających.

Po stronie pracodawcy lub zleceniodawcy leży dostarczenie środków ochrony indywidualnej (odzież robocza, obuwie, rękawice, okulary, kaski, maski, szelki bezpieczeństwa) oraz zapewnienie narzędzi w stanie technicznym, który nie stwarza dodatkowego zagrożenia.

3. Zasady bezpiecznej pracy hydraulika – w skrócie

Przed rozpoczęciem prac

• sprawdź narzędzia i sprzęt (kable, wtyczki, osłony, stan przewodów, drabin),
• zapoznaj się z topografią instalacji – przebieg rur, zawory, odcięcia, rewizje,
• ustal, gdzie są główne zawory wody, gazu i wyłączniki prądu,
• zabezpiecz miejsce pracy – oznakowanie, ograniczenie dostępu osobom postronnym, porządek.

W trakcie pracy

• koncentruj się na zadaniu – bez „dorabiania” przypadkowych przeróbek poza zleceniem,
• nie pracuj na instalacjach pozostających pod ciśnieniem, chyba że technologia wyraźnie to dopuszcza (np. zamrażanie rur odpowiednim sprzętem),
• przy pracach w studzienkach, kanałach i przestrzeniach zamkniętych zawsze z asekuracją i bez używania otwartego ognia,
• przy pracy na wysokości stosuj zabezpieczenia przed upadkiem (drabiny, rusztowania, szelki),
• prace przy instalacjach gazowych wykonuj zgodnie z uprawnieniami i zasadą „minimum ryzyka” – w razie wątpliwości przerwij i przewietrz pomieszczenie,
• utrzymuj porządek – narzędzia i materiały odkładaj tak, by nie blokowały przejścia i dojścia do wyjść ewakuacyjnych, gaśnic i rozdzielni elektrycznych.

Przy bardziej złożonych zleceniach (wspólnoty, spółdzielnie, budynki wielorodzinne) dobrym rozwiązaniem jest stała obsługa przez jednego wykonawcę – np. hydraulik dla wspólnot i spółdzielni w Łodzi , który zna obiekt i procedury.

Czego hydraulikowi robić nie wolno

• pracować pod wpływem alkoholu lub środków odurzających,
• świadomie omijać zabezpieczenia (zdejmować osłony maszyn, blokować zawory bezpieczeństwa),
• naprawiać urządzeń elektrycznych pod napięciem bez uprawnień,
• stosować „patentów” typu spawanie, szlifowanie czy cięcie w obecności oparów gazu lub w studzienkach,
• pozostawiać po zakończeniu pracy instalacji w stanie, który może stwarzać zagrożenie (odkryte otwory, niezabezpieczone przewody, przecieki).

4. Zakończenie pracy i obowiązki po stronie pracownika

• sprawdź, czy wszystkie zawory, urządzenia i zabezpieczenia są ustawione zgodnie z ustaleniami,
• posprzątaj stanowisko pracy, usuń odpady, oczyść narzędzia i środki ochrony indywidualnej,
• zgłoś przełożonemu lub zleceniodawcy wszelkie nieprawidłowości, które nadal mogą stwarzać zagrożenie,
• w razie potrzeby sporządź protokół z przeglądu lub interwencji (szczególnie przy awariach instalacji gazowej, kanalizacyjnej czy zalaniach).

Jeżeli hydraulik znajdzie się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia – ma prawo przerwać pracę do czasu usunięcia zagrożenia. Może być skierowany do innych, bezpiecznych zadań, ale nie powinien być zmuszany do kontynuowania prac w warunkach skrajnie niebezpiecznych.

5. BHP w hydraulice z perspektywy klienta

Właściciel mieszkania, domu, firmy czy zarządca budynku również ponosi swoją część odpowiedzialności. W praktyce oznacza to:

• zapewnienie dostępu do instalacji (niezastawione szachty, piwnice, dojścia do zaworów),
• informowanie o znanych zagrożeniach (np. wcześniejsze wycieki gazu, zalania rozdzielni),
• niewymuszanie „szybkich, ale niebezpiecznych” rozwiązań kosztem BHP.

Jeżeli szukasz fachowca, który podchodzi do pracy poważnie – zarówno pod względem technicznym, jak i bezpieczeństwa – możesz zadzwonić:
Tel. 698 987 713 – Hydraulik Łódź – pogotowie hydrauliczne i kanalizacyjne 24h.