Co wybrać: bojler elektryczny czy przepływowy podgrzewacz wody?

Przy każdej większej modernizacji łazienki w Łodzi pada to samo pytanie: bojler elektryczny czy przepływowy podgrzewacz wody. Jedno zajmuje miejsce, drugie ciągnie duży prąd. Jedno daje komfort przy kilku punktach poboru, drugie nie ma ograniczonej pojemności zbiornika. Jako hydraulik, który widział w blokach na Górnej, Bałutach i Retkini chyba wszystkie możliwe konfiguracje, rozkładam to na czynniki pierwsze i pokazuję, co sprawdzi się w jakiej sytuacji.

Jak działa bojler elektryczny (podgrzewacz pojemnościowy)

Bojler elektryczny to po prostu izolowany zbiornik na wodę ze spiralą grzejną i termostatem. Działa podobnie jak termos:

• woda z sieci wpływa do zbiornika i jest podgrzewana grzałką do zadanej temperatury,
• izolacja ogranicza straty ciepła, ale ich nie usuwa całkowicie – bojler dogrzewa wodę co jakiś czas,
• z górnej części zbiornika pobierasz ciepłą wodę, z dołu dopływa zimna, którą urządzenie dogrzewa.

Typowe pojemności dla mieszkań w blokach to 50 l, 80 l, 100 l. W domach jednorodzinnych często montuje się zbiorniki 120–200 l lub większe, szczególnie gdy z bojlera korzysta kilka osób, są dwie łazienki albo wanna z hydromasażem.

Zalety bojlera elektrycznego

• Wysoki komfort – można wziąć prysznic, w tym czasie niech ktoś zmywa naczynia, a woda wciąż jest dostępna, dopóki nie „zejdzie” zgromadzona pojemność.
• Niższe wymagania co do mocy przyłączeniowej – standardowy bojler 1,5–2 kW da się zasilić nawet w starszych blokach bez przebudowy instalacji elektrycznej.
• Możliwość korzystania z tańszej taryfy – w domu jednorodzinnym można ustawić grzanie głównie w godzinach tańszego prądu.
• Współpraca z innymi źródłami ciepła – istnieją bojlery z wężownicą, które można podpiąć pod kocioł gazowy, pompę ciepła czy kominek z płaszczem.

Wady bojlera elektrycznego

• Straty postojowe – nawet dobrze zaizolowany zbiornik traci ciepło, więc bojler dogrzewa wodę, choć nikt z niej nie korzysta.
• Ograniczona pojemność – jeśli kilka osób z rzędu weźmie długi prysznic albo napełni się wannę, bojler musi „nadgonić” i dogrzać kolejną porcję wody.
• Potrzeba miejsca – pionowy walec 80–100 l w małej łazience w kamienicy bywa wyzwaniem; często trzeba kombinować z montażem nad WC albo w innym pomieszczeniu.

Więcej o tym, jak liczyć zużycie wody i kontrolować rachunki, wyjaśniam w osobnym wpisie: Jak działa wodomierz?

Jak działa przepływowy podgrzewacz wody

Przepływowy podgrzewacz nie magazynuje wody. W środku jest blok grzejny (grzałki elektryczne albo palnik gazowy) oraz czujniki przepływu i temperatury. Schemat pracy jest prosty:

• odkręcasz kran z ciepłą wodą,
• czujnik wykrywa przepływ – urządzenie uruchamia grzanie,
• woda nagrzewa się „w locie” i po chwili leci z baterii już podgrzana,
• zakręcasz kran – podgrzewacz wyłącza się, nie ma strat postojowych.

Elektryczne podgrzewacze przepływowe dzielą się na:

• jednopunktowe – małe urządzenia 3,5–6 kW, montowane np. pod umywalką czy przy zlewie kuchennym, obsługują jeden kran,
• wielopunktowe – większe jednostki 12–24 kW, które mogą zasilać kilka punktów poboru (np. prysznic i umywalkę), zwykle wymagają zasilania trójfazowego.

Kluczowy jest tu dobór mocy. Za mały podgrzewacz oznacza letnią wodę przy normalnym strumieniu lub konieczność skręcania przepływu do cienkiego „sznurka”.

Zalety przepływowego podgrzewacza wody

• Brak strat postojowych – energia jest zużywana tylko wtedy, gdy faktycznie leci ciepła woda.
• Teoretycznie „nieskończona” ilość ciepłej wody – dopóki podgrzewacz wyrabia mocą i nie przekraczasz wydajności urządzenia.
• Kompaktowe wymiary – małe urządzenie można schować w szafce pod umywalką czy nad sufitem podwieszanym.
• Dobry wybór przy okazjonalnym użyciu – np. aneks kuchenny w biurze, domek działkowy, mała łazienka dla jednej osoby.

Wady przepływowego podgrzewacza wody

• Wymagania elektryczne – podgrzewacz 12–18 kW potrzebuje zasilania trójfazowego i odpowiedniej mocy przyłączeniowej; w wielu łódzkich mieszkaniach po prostu nie da się tego legalnie podłączyć bez zwiększenia przydziału mocy.
• Ograniczona wydajność – im wyższa różnica temperatur między wodą zimną a wymaganą ciepłą, tym mniejszy strumień wody urządzenie jest w stanie zapewnić.
• Mniej komfortowe przy kilku punktach poboru – gdy ktoś bierze prysznic, a druga osoba odkręca ciepłą wodę w kuchni, komfort może spaść.

Bojler a przepływowy podgrzewacz – porównanie w praktyce

Komfort użytkowania

• Bojler – stabilna temperatura, możliwość korzystania z kilku punktów naraz (w granicach pojemności zbiornika), lepszy komfort przy rodzinie 3–4 osobowej.
• Przepływowy – dobra opcja przy pojedynczym punkcie (np. prysznic) albo rzadkim korzystaniu z ciepłej wody, ale wymaga świadomego doboru mocy.

Zużycie energii

• Bojler – zużywa energię nawet wtedy, gdy z wody chwilowo nie korzystasz (podtrzymanie temperatury), ale możesz ładować go w tańszej taryfie albo ustawić niższą temperaturę.
• Przepływowy – energia jest pobierana tylko podczas poboru wody, ale chwilowa moc jest bardzo wysoka. Przy słabym przydziale mocy może to być problem.

Instalacja i koszty początkowe

• Bojler – wymaga miejsca i solidnego mocowania ściennego, ale zwykle nie wymaga przebudowy instalacji elektrycznej.
• Przepływowy – sam w sobie bywa tańszy od dużego bojlera, ale często dochodzi koszt doprowadzenia trzech faz, wymiany przewodów, zabezpieczeń, a czasem zwiększenia mocy przyłączeniowej u dostawcy energii.

Co dla kogo? Typowe scenariusze z łódzkich mieszkań

Kawalerka lub mieszkanie dla 1 osoby

• Bojler 50–80 l – dobre rozwiązanie, jeśli jest miejsce; komfortowy prysznic, trochę zapasu wody na zmywanie.
• Mały podgrzewacz przepływowy 3,5–6 kW – sensowny pod umywalkę lub zlew, ale do prysznica często za słaby.

Mieszkanie 2–4 osoby w bloku w Łodzi

• Bojler 80–120 l – najczęściej najlepszy kompromis między komfortem a kosztami. Dobrze dobrana pojemność i temperatura pozwalają obsłużyć prysznic, zmywanie i codzienne potrzeby.
• Przepływowy podgrzewacz wielopunktowy – tylko jeśli masz odpowiednią instalację elektryczną (trzy fazy, wysoki przydział mocy) i świadomie liczysz się z kosztami przyłącza.

Dom jednorodzinny

• Bojler pojemnościowy z wężownicą – często łączony z kotłem gazowym, pompą ciepła czy fotowoltaiką; rozwiązanie typowe dla domów.
• Przepływowy elektryczny – raczej jako uzupełnienie (np. do garażu, łazienki gościnnej, domku ogrodowego), chyba że instalacja elektryczna była od początku planowana pod wysokie moce.

Najczęstsze błędy przy wyborze źródła ciepłej wody

• dobór zbyt małego zbiornika – codziennie „brak ciepłej wody po drugim prysznicu”,
• montaż podgrzewacza przepływowego 12 kW bez sprawdzenia przydziału mocy i instalacji,
• lokalizacja bojlera zbyt daleko od punktów poboru – długie czekanie na ciepłą wodę i straty w rurach,
• ignorowanie stanu zaworu bezpieczeństwa i anody magnezowej w bojlerze – skracanie życia urządzenia,
• „kombinacje” przy instalacji elektrycznej bez elektryka z uprawnieniami – realne zagrożenie pożarem.

Podsumowanie: bojler czy przepływowy podgrzewacz?

W skrócie:

• Wybierz bojler elektryczny, jeśli masz rodzinę, korzystasz z kilku punktów naraz, mieszkasz w bloku z przeciętną instalacją elektryczną i zależy Ci na stabilnym komforcie ciepłej wody.
• Wybierz przepływowy podgrzewacz, jeśli masz dobry przydział mocy, nową instalację trójfazową, korzystasz z jednego punktu poboru naraz albo ciepłej wody potrzebujesz tylko okazjonalnie.

Jeśli masz wątpliwości, zawsze możesz skonsultować swoją sytuację z lokalnym hydraulikiem z Łodzi – czasem po obejrzeniu instalacji na miejscu okazuje się, że optymalnym rozwiązaniem jest nie to, co „najmodniejsze”, tylko to, co realnie da się bezpiecznie podłączyć w Twoim mieszkaniu.

Zobacz też powiązane wpisy:

• Jak działa wodomierz?
• Jak skutecznie oszczędzać wodę w gospodarstwie domowym?
• Co ile lat wymieniać elastyczne wężyki hydrauliczne?